The state of health of 20 fir (Abies nordmanniana ssp. bornmülleriana (Mattf.) Coode & Cullen) trees was examined with shigometer and increment borer. The sampled trees grew near stumps colonized by Heterobasidion annosum s.l.. The bore cores were incubated on culture medium and examined in laboratory for the existence of possible decay fungi, especially Heterobasidion annosum. Eventhough shigometer showed more than 75 % decrease in electrical resistance, i.e. indicated discoloration or decay in the stem of 15 trees, only 3 of them had H. annosum on cultured increment cores. The difference between the results of the shigometer and increment borer methods may be due to the occurrence of wet wood in the stem. The wet wood phenomenon is common on Abies spp., but little is known about it's occurrence on A. nordmanniana bornmülleriana. Thus, future researches should be planned to clarify the effects of wet wood formation and wood decay fungi on shigometer results. Keywords: Heterobasidion annosum, White rot, Fir, Shigometer, Increment borer
Bu çalışmada, Uludağ göknarında (Abies nordmanniana ssp. bornmülleriana (Mattf.) Coode & Cullen) shigometre ve artım burgusunun Heterobasidion annosum s.l. ve diğer funguslardan kaynaklanan kök ve alt gövde çürüklüğünün tespitinde kullanım olanakları araştırılmıştır. Seçilen ağaçların yakınında veya çevresinde, H. annosum' un neden olduğu tipik beyaz çürüklük belirtisini ya da üreme organlarını taşıyan kütükler bulunmasına dikkat edilmiştir. Ağaçlardan alınan artım kalemleri laboratuarda kültüre alınmış ve öncelikle Heterobasidion annosum olmak üzere diğer çürüklük funguslarının varlığı açısından incelenmiştir. Shigometre, toplam 20 ağacın 15' inde elektriksel dirençte % 75' in üzerinde düşüşe, başka bir deyişle ağaçta olası bir probleme işaret ederken, kültüre alınan artım çubuklarının sadece üçünden H. annosum s.l. izole edilebilmiştir. Shigometre ve artım burgusundan elde edilen sonuçların birbirinden farklı olmasının nedenleri arasında, diğer göknar türlerinde yaygın olduğu bilinen ıslak odun oluşumunun Uludağ göknarında da görülebilme olasılığı sayılabilir. Dolayısıyla, Uludağ göknarında shigometre ölçümleri üzerine ıslak odun oluşumunun ve çürüklüğe neden olan fungusların etkisinin belirlenmesi için daha detaylı araştırmalara gereksinim duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Heterobasidion annosum, Beyaz çürüklük, Göknar, Shigometre, Artım burgusu